Edukacja finansowa dziecka –  kieszonkowe w gotówce czy pierwsza karta płatnicza?

Edukacja finansowa dziecka
Źródło: projekt własny z użyciem ChatGPT

Edukacja finansowa dziecka zaczyna się dużo wcześniej niż myśli większość rodziców.

Tak naprawdę już dwulatki zaczynają orientować się, „o co chodzi z pieniędzmi”. Prezenty od najbliższych oraz pierwsze kieszonkowe to dla dziecka realne lekcje zarządzania pieniędzmi. Junior stopniowo uczy się planowania wydatków, oszczędzania i ponoszenia konsekwencji własnych decyzji.

W którymś miejscu u każdego rodzica pojawia się jednak dylemat – lepiej dawać dziecku gotówkę czy od razu wprowadzić je w świat płatności bezgotówkowych i pierwszej karty? Każde z tych rozwiązań uczy czegoś innego i sprawdzi się na innym etapie rozwoju.

Dlaczego kieszonkowe to ważny element edukacji finansowej dziecka?

Nie da się nauczyć dzieci rozważnego operowania budżetem, jeśli nie da się im do ręki własnych pieniędzy. Możesz tłumaczyć, czytać, mówić — ale dopiero praktyka sprawi, że junior naprawdę poczuje wartość pieniądza. 

Dlatego kieszonkowe dla dziecka jest bardzo dobrym pomysłem. Można zacząć już tak naprawdę w wieku 2 lat: po zakupach oddajesz dziecku drobne, żeby wrzucało je do swojej świnki-skarbonki czy osobistego portfela. Jednocześnie wprowadzasz elementy zabawy i edukacji. To proste. Wystarczy od czasu do czasu wyjąć to, co się uzbierało i się pobawić pieniędzmi z maluchem: ułożyć na kupki, pokazywać, czym się różnią monety, opowiadać, że za 5 zł może kupić sobie np. Kinder Niespodziankę, a 2 zł wystarczy na banana. Przy wspólnych zakupach warto dać dziecku do ręki jedną, konkretną rzecz i dać mu na to pieniądze, żeby samo zapłaciło.

Co to daje? Dziecko widzi, że nie ma nic za darmo. Że wszystko kosztuje i na wszystko potrzebne są pieniądze. Uczy się oszczędzać, na razie w podstawowym, dostępnym dla malucha zakresie „mama daj pieniążka do skarbonki”. 

Pieniądze — temat tabu w wielu polskich rodzinach

Pokolenie naszych rodziców, wychowujące się za komuny niezbyt dobrze radziło sobie z zarządzaniem pieniędzmi, kiedy już komunizm upadł i trafiliśmy na wolny rynek. Brak edukacji finansowej, nagła dostępność kredytów i konsumpcyjny styl życia sprawiły, że o pieniądzach częściej się milczało, niż rozmawiało. To milczenie przeszło na kolejne pokolenia — dziś wielu dorosłych nadal nie wie, jak planować budżet, oszczędzać czy rozsądnie korzystać z produktów finansowych.

Dlatego rozmowy o pieniądzach z dziećmi nie są fanaberią, ale koniecznością: to one budują zdrowe nawyki finansowe na całe życie. Musimy dać naszym dzieciom to, czego zabrakło dla naszych rodziców i często dla nas samych. 

Kieszonkowe dla dziecka w gotówce

Gotówka jest najlepszą formą poznawania świata finansów przez małe dzieci. Nie wierzysz? Spróbuj wytłumaczyć takiemu dwulatkowi, że tu ma kawałek plastiku (karta) i ta karta odzwierciedla stan konta w banku, czyli cyfrowy zapis ilości pieniędzy na koncie. Dla malucha to jakaś abstrakcja (zresztą dla części dorosłych również). A pieniądz fizyczny? Proste, jest pieniążek i im większy (w przypadku monet), tym więcej albo fajniejsze rzeczy można za niego kupić. 

Jak uczyć dzieci zarządzać finansami i budżetem poprzez kieszonkowe na konto bankowe?

Są dwa sposoby na przekazywanie dziecku pieniędzy poprzez bank. 

Karta przedpłacona dla dziecka.

Karta przedpłacona nie ma powiązania z rachunkiem, rodzic zasila ją samodzielnie (tak jak telefon na kartę). Jest to rozwiązanie dedykowane zazwyczaj młodszym dzieciom. Osobiście nie jesteśmy fanami tego rozwiązania: dziecko dostaje tylko kartę, którą może płacić czy wybrać pieniądze z bankomatu. Ale często nie ma żadnej aplikacji, by móc śledzić, ile środków pozostało ani na co zostały wydane. Naszym zdaniem to opcja doraźna — dobra na przykład na szkolne wycieczki, by nie dawać dziecku za dużo gotówki, którą można zgubić bądź ktoś ją ukradnie. 

Jednym z banków, które oferują karty przedpłacone dla dzieci jest bank ING

Konto dla dziecka w banku.

Z reguły od wieku 6-7 lat dziecko w pakiecie otrzymuje konto, kartę płatniczą oraz aplikację, w wielu bankach specjalną, przygotowaną pod najmłodszych użytkowników. 

Przykładowe, dedykowane bankowe aplikacje mobilne dla najmłodszych: PKO Junior, Pekao Peopay, Alior Kids

Starszym dzieciom i nastolatkom możesz dawać kieszonkowe bezpośrednio na kartę przedpłaconą lub konto bankowe, do którego zamówisz kartę płatniczą dla dziecka. To rozwiązanie ma wiele zalet, ale też nie jest idealne.

Kieszonkowe w gotówce czy na konto — porównanie

Pierwsze kieszonkowe na konto czy do ręki — co wybrać?

Jeśli masz małe dzieci w wieku przedszkolnym lub dopiero rozpoczynające podstawówkę, najlepszym wyborem będzie pierwsze kieszonkowe w gotówce. 

Dla starszego dziecka i nastolatka lepszym wyborem będzie konto dla dziecka z kartą i aplikacją. Ty jako rodzic masz cały czas kontrolę nad poczynaniami potomka, nawet większą, niż przy gotówce. Nie musisz się więc obawiać o bezsensowne wydanie pieniędzy. A raczej: na pewno to się zdarzy, a Twoją rolą jako rodzica jest wyłapać taki moment, usiąść  dzieckiem i wyjaśnić mu, czym skutkuje podejmowanie nieodpowiedzialnych decyzji finansowych.