Czym jest BIK, co to jest Biuro Informacji Kredytowej?

czym-jest-BIK
Źródło: Projekt własny, logo źródło: bik.pl

BIK co to za firma i czy każdy, kto bierze kredyt, trafia do bazy? Biuro Informacji Kredytowej przetwarza dane przekazywane przez banki i firmy pożyczkowe. Wyjaśniamy, jakie informacje się tam znajdują, jak długo są przechowywane i kiedy warto pobrać raport BIK.

BIK co to? – Podstawowe informacje

BIK to skrót od nazwy Biuro Informacji Kredytowej. Instytucja ta jest jedną z ważniejszych do prawidłowego działania systemu finansowego.

Jeżeli kiedykolwiek brałeś pożyczkę lub kredyt w banku albo w instytucji pozabankowej to bardzo możliwe, że w BIK znajdują się informacje o tym zobowiązaniu.

Czym zajmuje się Biuro Informacji Kredytowej?

Głównym celem działalności jest to, że BIK gromadzi i udostępnia dane dotyczące historii kredytowej klientów indywidualnych i przedsiębiorców. W bazie znajdują się informacje dotyczące:

• kredytów i pożyczek,
• wysokości aktualnych zobowiązań,
• terminowości spłat,
• opóźnienia w regulowaniu rat,
• złożonych wniosków o kredyt lub pożyczkę.

Sam BIK jedynie przechowuje informacje pozytywne i negatywne o zobowiązaniach finansowych kredytobiorców w postaci raportów. Jednak nie podejmuje decyzji kredytowych. Tym zajmują się banki, SKOK-i, czy firmy pożyczkowe.

Na podstawie danych otrzymanych z bazy kredytodawca ocenia ryzyko i wiarygodność kredytową klienta.

Kto prowadzi instytucję BIK?

Biuro Informacji Kredytowej zostało powołane z inicjatywy Związku Banków Polskich (ZBP) i banków na podstawie art. 105 ust. 4 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe.

W skład zarządu, rady nadzorczej i akcjonariuszy wchodzą osoby reprezentujące ZBP, banki i SKOK-i prowadzące działalność w Polsce.

Natomiast w skład Grupy BIK wchodzą także Biuro Informacji Gospodarczej BIG InfoMonitor (obejmuje także inne zobowiązania np. płatności za faktury) oraz od 2022 r. Digital Fingerprints, to startup działający na rynku cyberbezpieczeństwa.

źródło: big.pl

Od kiedy BIK działa w Polsce?

Biuro Informacji Kredytowej zaczęło swoją działalność w Polsce w 1997 r. Powołanie tej instytucji było odpowiedzią na rosnącą liczbę udzielanych przez banki kredytów oraz potrzebę lepszej oceny ryzyka kredytowego klientów indywidualnych.

Jak działa BIK?

BIK przechowuje informacje na temat historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych. Co sprawia, że staje się centralną bazą danych kredytowych Polaków.

Instytucje finansowe, które udzielają pożyczek i kredytów przekazują dane do biura, a BIK przetwarza je i udostępnia w formie raportów. Dostęp do raportów pozwala:

• Kredytodawcom ocenić zdolność kredytową i wiarygodność klienta.
• Osobom fizycznym budować pozytywną historię kredytową.
• Chronić się przed wyłudzeniami oszustów.

Jakie dane trafiają do bazy BIK?

Do BIK trafiają szczegółowe dane o klientach indywidualnych i przedsiębiorcach dotyczących kredytów i pożyczek. Są to m.in. takie informacje jak:

• dane osobowe klientów,
• kwoty zobowiązań,
• warunki spłaty,
• informacje o opóźnieniach w spłacie,
• informacje o złożonych wnioskach o udzielenie finansowania,
• statu zobowiązania.

BIK gromadzi i udostępnia zarówno informacje pozytywne, jak i negatywne. Oznacza to, że każda terminowa spłata raty działa na Twoją korzyść, a powtarzające się opóźnienia mogą obniżać wiarygodność kredytową.

Jak często są aktualizowane dane z BIK?

Dane w BIK są aktualizowane regularnie przez instytucje finansowe. Częstotliwość zależy już od samego banku, ale zgodnie z prawem bankowym, co najmniej raz w miesiącu powinna mieć miejsce taka aktualizacja. Natomiast dane przekazywane do BIK są przetwarzane maksymalnie 7 dni od ich otrzymania.

W praktyce dane powinny być aktualizowane po każdej zmianie statusu zobowiązania np. po:

• powstaniu opóźnienia,
• spłacie kolejnej raty,
• całkowitej spłaty pożyczki,
• restrukturyzacji zobowiązania.

Warto co jakiś czas pobrać swój raport BIK, żeby sprawdzić, czy dane są aktualne i jak wygląda Twoja historia kredytowa. W przypadku błędów możesz wnioskować do odpowiedzialnej instytucji o usunięcie lub korektę danych w bazie.

Jakie dane BIK przechowuje w swojej bazie?

W BIK znajdziesz informacje, które pozwalają instytucjom finansowym ocenić, jak klient radzi sobie ze spłatą zobowiązań. W ten sposób szybko mogą wydać decyzję o tym, czy warto pożyczać pieniądze osobie wnioskującej.

Dane o pożyczkach i kredytach

W BIK znajdują się szczegółowe informacje o Twoich kredytach i pożyczkach pozabankowych, które zaciągnąłeś w ostatnich 5 latach. Będą to zarówno kredyty gotówkowe, ratalne, hipoteczne, jak i chwilówki.

Warto wiedzieć, że w bazie znajdują się również wszystkie karty kredytowe i limity na koncie osobistym. Są one dobrym produktem do świadomego budowania historii kredytowej. Jednak trzeba mieć na względzie, żeby spłacić te zobowiązania przed ubieganiem się o kredyt hipoteczny. W innym razie będą niepotrzebnie obniżać Twoją zdolność kredytową.

Dane w BIK dotyczą informacji pozytywnych i negatywnych. Jeżeli terminowo spłacasz swoje zobowiązania, budujesz pozytywną historię kredytową, która zwiększa Twoją wiarygodność kredytową. Z kolei opóźnienia płatnicze mogą obniżyć ocenę punktową i utrudnić uzyskanie kolejnego kredytu.

Pixabay / Pexels

Jak długo BIK przechowuje dane?

Okres przechowywania danych w bazie BIK zależy od tego, czego dotyczą, jak przebiegała spłata oraz czy klient wyraził zgodę na przetwarzanie danych po zakończeniu umowy.

1. Terminowo spłacone zobowiązania są przechowywane 5 lat od spłaty za zgodą klienta.
2. Przy kredytach z opóźnieniami powyżej 30 dni i minęło 30 dni od momentu poinformowania klienta o negatywnym wpisie, są także gromadzone przez 5 lat bez zgody, a w celach statystycznych nawet do 12 lat (informacje są zanonimizowane).
3. Wnioski kredytowe są widoczne w bazie przez 30 dni od daty odmowy. Jeżeli wniosek został zaakceptowany, to przez 5 lat od spłaty zobowiązania.

BIK a zdolność kredytowa w banku

Raporty z BIK są podstawowym źródłem dla banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych o tym, jak klient do tej pory radził sobie ze spłatą swoich zobowiązań. Choć samo Biuro Informacji Kredytowej nie decyduje o przyznaniu pożyczki, to jego dane mają duży wpływ na ocenę banku.

Czym jest historia kredytowa w BIK?

Historia kredytowa to zapis w bazie Biura Informacji Kredytowej ile miałeś zobowiązań i czy potrafisz je spłacać terminowo. Pozytywna historia świadczy o tym, że jesteś odpowiedzialnym i przewidywalnym kredytobiorcą.

Warto wiedzieć, że brak historii nie działa na plus. Bank może mieć problem z oceną ryzyka, jeśli do tej pory klient w ogóle nie korzystał z kredytu, co może prowadzić do odmowy.

Ocena punktowa (scoring) Biura Informacji Kredytowej

BIK na podstawie otrzymywanych przez instytucje danych o klientach przygotowuje tzw. scoring. Jest to ocena punktowa, która w szybki sposób pokazuje, jak wysokie jest ryzyko kredytowe danego klienta. Im więcej punktów, tym większa szansa na pozytywną decyzję kredytową.

Na ocenę wpływają m.in.:

• terminowość spłat,
• liczba aktywnych zobowiązań,
• częstotliwość składania wniosków,
• długość historii kredytowej,
• rodzaj posiadanych zobowiązań.

Twoje zarządzanie finansami ma realny wpływ na poprawę scoringu w BIK. Ograniczenie nowych wniosków, terminowe spłaty i ograniczanie niepotrzebnych zobowiązań z czasem przynoszą wymierne efekty.

Jak raport BIK wpływa na wiarygodność kredytobiorcy?

Raport BIK jest jednym z narzędzi, żeby bank mógł ocenić Twoją zdolność kredytową. Oprócz tego każda instytucja korzysta z własnych rozwiązań, żeby przeanalizować informacje takie jak dochody, forma zatrudnienia, czy obecne koszty utrzymania.

Dlatego pozytywna ocena w BIK może zwiększyć szanse na otrzymanie kredytu, czy wpłynąć na wysokość dostępnej kwoty. Natomiast sam bank może uchronić się przed udzieleniem pożyczki osobie niewypłacalnej.

Dla kredytobiorcy raport BIK to także źródło wiedzy o własnej sytuacji finansowej. Dzięki niemu możesz sprawdzić, jak Twoja historia wygląda z perspektywy banku i czy warto wcześniej podjąć działania, np. poprawić scoring lub uregulować zaległości. Pomaga również chronić się przed wyłudzeniem pożyczki na Twoje dane.

Czy warto pobrać raport BIK?

Raport BIK jest szczególnie przydatny, kiedy w najbliższym czasie planujesz wnioskować o kredyt. Dzięki niemu możesz oszacować swoje szanse na uzyskanie pożyczki. Przy okazji możesz zweryfikować poprawność danych w systemie. W ten sposób wcześniej wykryjesz błędy i czy instytucje prawidłowo aktualizują Twoje dane. W razie potrzeby możesz je poprawić lub usunąć.

Pobranie raportu BIK jest dobrym pomysłem wtedy, gdy:

• planujesz złożyć wniosek o kredyt lub pożyczkę,
• chcesz samodzielnie sprawdzić swoją wiarygodność kredytową,
• w przeszłości zdarzały Ci się opóźnienia w spłacie zobowiązań,
• chcesz się chronić przed wyłudzeniem kredytu na Twoje dane,
• zależy Ci na świadomym budowaniu pozytywnej historii kredytowej.

Zapamiętaj, że BIK nie służy do tego, żeby przechowywać czarną listę dłużników. To instytucja, która gromadzi i przetwarza informacje o historii kredytowej klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców, która dostaje informacje od kredytodawców. Dlatego BIK pozwala bankom lepiej ocenić Twoją wiarygodność, a Tobie świadomie budować pozytywną historię kredytową.

Jeżeli chcesz świadomie korzystać z produktów finansowych i uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek przy kontakcie z bankiem, warto wiedzieć, co znajduje się w BIK i regularnie sprawdzać raporty.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Za co można trafić do BIK?

Wbrew powszechnemu przekonaniu do BIK nie trafia się tylko, gdy zalegasz z płatnościami za swoje zobowiązania. Biuro Informacji Kredytowej gromadzi dane o wszystkich kredytach i pożyczkach. Nie tylko tych, w których jest problem ze spłatą.

Dlatego banki, SKOK-i oraz instytucje pożyczkowe przekazują do BIK zarówno dane pozytywne, jak i negatywne. Oznacza to, że do bazy trafisz gdy:

• zaciągasz kredyt lub pożyczkę,
• składasz sam wniosek o udzielenie kredytu,
• spłacasz swoje zobowiązania terminowo lub z opóźnieniem,
• masz zaległość powyżej 30 dni.

Po jakim czasie znika się z BIK?

Trudno wskazać jednoznaczną odpowiedź, ponieważ to zależy od sytuacji.

Kiedy spłacisz kredyt terminowo, to informacja o nim może być przechowywana przez maksymalnie 5 lat pod warunkiem, że wyrazisz na to zgodę. Pozwala to budować historię kredytową. Bez zgody informacje znikają po spłacie ostatniej raty.

Jeżeli nie spłacałeś zobowiązania w terminie i opóźnienie wyniosło powyżej 30 dni, to BIK może takie dane przetwarzać do 5 lat bez Twojej zgody.

Zarówno pozytywne, jak i negatywny wpisy są automatycznie usuwane i animizowane po upływie 5 lat.

Czy można usunąć negatywne wpisy z BIK?

Negatywnych wpisów nie można usunąć z rejestru BIK, jeżeli doszło do faktycznego opóźnienia i wierzyciel poinformował Cię wcześniej o zaległości.

Możesz za to wnioskować o usunięcie lub korektę, jeżeli dane są nieprawdziwe lub nieaktualne. Przykładowo zobowiązanie zostało spłacone, ale brakuje takiej informacji albo przetwarzanie danych odbywa się bez wymaganej zgody.

Wówczas należy złożyć wniosek do banku lub firmy pożyczkowej. Wierzyciel skoryguje dane i przekaże je do BIK.

Czy spłacony kredyt nadal widnieje w bazie BIK?

Tak, spłacony kredyt widnieje w bazie BIK, jeżeli wyraziłeś zgodę na przetwarzanie danych o Twoich kredytach i pożyczkach. W przypadku pozytywnych wpisów to dobra wiadomość, która działa na Twoją korzyść. Pozwala budować pozytywną historię kredytową.

Dlatego, jeśli planujesz w przyszłości zaciągać kredyt hipoteczny lub większe finansowanie, to warto zachować pozytywną historię w BIK, zamiast ją usuwać tuż po spłaceniu zobowiązania.